شرح : قِيل وَ قَال ، عبارت است از خبرهاى لغو كه اهل مجلس ضيافت و مانند آن ، يكديگر را مىپرسند . يكى به ديگرى مىگويد كه : « مَا عِندَك مِن الخبَر ؟ » و آن ديگرى مىگويد كه : « قِيلَ كَذَا وَكَذَا وَ قَالَ فُلانٌ كَذَا وَكَذَا » و اكثر آنها دروغ مىباشد ، چنانچه گفته‌اند كه : « زَعَمُوا مَطِيَّةَ الْكَذِبِ » و از اين حديث ، ظاهر مىشود كه مراد به « كَثِيرٍ مِنْ نَجْواهُمْ » قيل و قال است و استثنا ، منقطع است . فَسَاد الْمَال ، عبارت است از دادن مال در غير حق آن ، چنانچه مىآيد در « كِتَابُ الزَّكَاة » در حديث سومِ باب هفتاد و سوم كه « بابُ وَضْعِ المَعْرُوف مَوْضِعَه » است كه « مَنْ كانَ مِنْكُمْ لَهُ مالٌ فَإيّاهُ و الفَسادَ فَإنَّ إعْطاءَه فِي غَيرِ حقهِ تَبْذيرٌ و إسْرافٌ » . مراد به كثرت سؤال ، پرسيدن از احكام شرع است زياد بر قدر مُحتاجٌ اليهِ براى عمل خود و اهل خود ، موافق آنچه گذشت در حديث چهارمِ باب چهاردهم و مىآيد در حديث اوّلِ باب آينده . نَجِوى به معنى هم‌زبانى است كه در مجلس ضيافت و مانند آن ، واقع مىشود ، بىآن كه سرْگوشى كنند ، مثل آيت سورهء توبه : « أَ لَمْ يَعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ سِرَّهُمْ وَ نَجْواهُمْ » « 1 » و آيت سورهء زخرف : « أَمْ يَحْسَبُونَ أَنَّا لا نَسْمَعُ سِرَّهُمْ وَ نَجْواهُمْ » . « 2 » مىآيد در « كِتَابُ الزَّكَاة » در حديث سومِ باب هفتاد و ششم كه « بَابُ القَرْض » است كه : « يَعْنِي بِالْمعروف القَرْضَ » . مراد به إصلاح ، رفع تنازع و اختلاف از روى ظن است در فتوا و مانند آن . بَيْنَ النَّاس متعلّق به إصلاح است . مىآيد در « كِتَابُ الْمَعِيشَة » در حديث اوّلِ « بَابٌ آخَرُ مِنْهُ فِى حِفْظِ الْمَالِ وَكَرَاهَةِ الْإِضَاعَةِ » كه باب صد و پنجاه و پنجم است كه : « وَلَا تأتَمِنْ شَارِبَ الْخَمْرِ ؛ فَإِنَّ اللّهَ - عَزَّ وَ جَلَّ - يَقُولُ فِي كِتَابِهِ : ( وَلَا تُؤْتُواْ السُّفَهَآءَ ) » « 3 » تا آخر .

--> ( 1 ) . توبه ( 9 ) : 78 . ( 2 ) . زخرف ( 43 ) : 80 . ( 3 ) . نساء ( 4 ) : 5 .